2 - كبيره و صغيره بودن گناه نسبت به خود معاصى محاسبه شود يعنى وقتى گناهى را با گناهى مىسنجيم مىگوئيم اين گناه نسبت به آن گناه صغيره است در هر زمانى و آن ديگرى نسبت به اين كبيره است در هر زمانى فى المثل نگاه كردن به ناموس مردم نسبت به زنا صغيره است يعنى گناهش از او كمتر است 3 - صغيره و كبيره بودن نسبت به ثوابهاى فاعل سنجيده شود يعنى هر گناهى كه نسبت به ثوابهاى فاعل عقابش كم است آن را صغيره گويند و هر گناهى كه عقابش بيش است آن را كبيره گويند به قول مرحوم شعرانى مثلا سيد اسماعيل حميرى شاعر اهل بيت ( عليهم السلام ) بوده و با آن همه كوشش و ترويج مناقب آنان و قصائد بسيارى كه در ستايش ايشان گفته به شرب نبيذ مبتلا بوده ولى گناه آن نسبت به آن همه خدمات كم است و صغيره گويند ولى همين كار نسبت به شخص ديگر شايد هرگز صغيره نباشد [ البته ما به مناسبت ديگرى در همين شرح صغيره و كبيره را از نظر اصطلاحى فقهى شرح كرده‌ايم ] . با حفظ اين مقدّمه در جواب سؤال مذكور مىگوئيم : در اين باره سه قول است : 1 - مرجئه مىگويند : هر مسلمانى هر اندازه گناه كند عذاب ندارد و مانند عدول مؤمنين است و به قول علّامه شعرانى : مرجئه اين مذهب را براى تقرب به خلفاى بنى اميه اختراع كردند تا هم بلذائذ و قبائح و جور و ستم پردازند و هم محبوبيت داشته باشند نزد مسلمانان و كسى از آنها بدگوئى نكند . 2 - گروهى از خوارج كه به وعيديه معروفند مىگويند : اصحاب كبائر نيز همانند كفّار در جهنم مخلّد خواهند بود و دلائل اين گروه با جوابش در ادامه خواهد آمد . 3 - دانشمندان اماميه و اكثر علماى معتزله و اشاعره بر آنند كه :